Παλαιά Χώρα ή Παλιαχώρα
Η Παλαιά Χώρα είναι ένας λόφος γεμάτος με παλιά, μικρά εκκλησάκια. Βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το μοναστήρι του Αγίου Νεκταρίου και για πολλούς η Παλαιά Χώρα (γνωστή και ως Παλιαχώρα) θεωρείται ο Μυστράς της Αίγινας.
Ιστορικά στοιχεία
Σύμφωνα με ιστορικούς και αρχαιολόγους, στον λόφο αυτό βρισκόταν η αρχαία πόλη Οίη, στην οποία έχουν γίνει αναφορές στο έργο του Ηρόδοτους και του Παυσανία. Στην Παλαιά Χώρα έχουν βρεθεί αρχιτεκτονικά ευρήματα που χρονολογούνται στα αρχαία και παλαιοχριστιανικά χρόνια.
Οι συνεχείς πειρατικές επιδρομές που μάστιζαν την Αίγινα τον μεσαίωνα ώθησαν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα παράλια και να μετοικήσουν στην ενδοχώρα. Εκτιμάται ότι η εγκατάσταση στην Παλαιά Χώρα έγινε τον 9ο αιώνα μετά την καταστροφή της Αττικής από Σαρακηνούς πειρατές.
Το 1204, μετά την Τέταρτη Σταυροφορία η Αίγινα πέρασε στην αρχικά κατοχή των Βενετών. Αργότερα βρέθηκε υπό την κυριαρχία των Φράγκων μέχρι και το 1451, όπου η Αίγινα επέστρεψε σε βενετική κυριαρχία. Στα μέσα του 15ου αιώνα ξεκινάει η ανοικοδόμηση κάστρου στην κορυφή της Παλαιάς Χώρας. Ως αντάλλαγμα για την ανοικοδόμηση αυτή, το 1462 οι Βενετοί αφαίρεσαν από ναό της Παλιαχώρας την κάρα του Αγίου Γεωργίου, η οποία τότε βρισκόταν στον ναό του Αγίου Γεωργίου του Καθολικού, και την μετέφεραν στη Βενετία.
Το 1537 ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσσα, ελληνικής καταγωγής αρχιναύαρχος του οθωμανικού στόλου και κουρσάρος των ακτών της Μπαρμπαριάς (σημερινή Αλγερία) πολιόρκησε την Αίγινα. Μετά από τέσσερις ημέρες πολιορκίας την κατέλαβε και γκρέμισε τα σπίτια της Παλιαχώρας, ενώ οι κάτοικοί της είτε έγιναν σκλάβοι είτε σφαγιάστηκαν.
Το 1540 η Αίγινα πέρασε στην κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η Παλιαχώρα κατοικήθηκε ξανά, εξαιτίας του φόβου των πειρατών. Παράλληλα άρχισαν και οι ίδιοι οι Αιγινήτες πειρατικές επιδρομές με αποτέλεσμα οι Βενετοί να πολιορκήσουν την Παλιαχώρα για οκτώ ημέρες. Οι Βενετοί κατέλαβαν την Αίγινα το 1687 αλλά οι Οθωμανοί την ανέκτησαν το 1715.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, με τη μείωση των πειρατικής επιδρομών, οι κάτοικοι της Παλιαχώρας την εγκατέλειψαν σταδιακά και εγκαταστάθηκαν στη σημερινή πόλη της Αίγινας στα παράλια του νησιού.
Πρόσβαση και περίπατος στην Παλαιά Χώρα
Η Παλιαχώρα είναι κτισμένη στις ανατολικές, νότιες και δυτικές πλαγιές του λόφου. Η βόρεια πλευρά είναι ακατοίκητη ώστε να μην είναι φαίνεται ο οικισμός από τη θάλασσα και από τους πειρατές του μεσαίωνα.
Σήμερα απομένουν 35 πέτρινα εκκλησάκια τα οποία καταγράφονται στην πινακίδα της εφορείας βυζαντινών αρχαιοτήτων που θα βρείτε στη διαδρομή. Η πρόσβαση στην Παλαιά Χώρα γίνεται μέσω του χωματόδρομου που βρίσκεται πίσω από το εκκλησάκι του Σταυρού. Συνεχίζοντας στην ίδια κατεύθυνση, ακολουθούμε το μονοπάτι που ακολουθεί περιμετρικά τον λόφο.
Περνώντας μπροστά από τα εκκλησάκια απολαμβάνουμε τη θέα προς το μοναστήρι και την εκκλησία του Αγίου Νεκταρίου, ενώ στο βάθος φαίνεται ο Σαρωνικός. Στη συνέχεια το μονοπάτι στρίβει αποκαλύπτοντας το δάσος του Μεσαγρού και μοναδική θέα προs τον ανατολικό Σαρωνικό και το Σούνιο.
Μετά το εκκλησάκι του Άγιου Ιωάννη του Θεολόγου, παίρνουμε αριστερά την άνοδο. Περνούμε από το μικρό μοναστήρι τηs Αγίας Κυριακής και ανηφορίζουμε στην περιοχή του παλαιού κάστρου. Εκεί παρατηρούμε την εκκλησία των Αγίων Γεωργίου και Δημητρίου και τις ομβρο-δεξαμενές που επέτρεπαν την επιβίωση σε καιρούς πολιορκίας.
Κατά την κάθοδο συναντάμε το ασκητήριο του Αγίου Διονυσίου, την ανακαινισμένη Επισκοπή (Άγιος Διονύσιος) και την κεντρική πλατεία του οικισμού, γνωστή και ως αγορά ή forum των Βενετών. Εδώ δεσπόζει ο Άγιος Γεώργιος ο καθολικός (ή «Παναγία η Φορίτισσα»). Τα σκαλιά μετά την πλατεία μας φέρνουν στην αρχή της διαδρομής.
Ακολουθήστε το @aegina.island στο Instagram για περισσότερες ιδέες και προτάσεις για διακοπές στην Αίγινα!
